​          Turuncgil Uzun Antenli Böceği (Anoplophora chinensis)  ile ilgili olarak 16 Şubat 2016 tarihi saat 10:00 da İl Müdürlüğümüz Toplantı Salonunda bilgi paylaşım toplantısı düzenlenmiştir. Konu ile ilgili Samsun Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyelerinde park bahçelerde görevli olan teknik elemanların katılım sağladığı toplantıda zararlının biyolojisi zarar biçimi teşhisi ve mücadelesi hakkında bilgi verilmiştir.

          İlimizde varlığı tespit edilmeyen organizmalar arasında yer alan Turuncgil Uzun Antenli Böceği (Anoplophora chinensis)  ;

          Insecta sınıfı ; Coleoptera takımı ve Cerambycidae familyasında yer almaktadır. Ergini ; erkeği 25 mm  ile dişisi  35 mm (dişi) arasında değişmektedir. Erkekler dişilere göre daha küçüktür. Erkeklerde antenler vücut boyunun 2-2,5 katı kadar olabilmektedir. Yumurtası ortalama 5,5 mm büyüklüğünde ve 1,7 mm genişliğinde olup, kremsi beyaz renktedir. Yumurta geliştikçe rengi sarımsı kahverengiye dönmektedir. Larva bacaksız olup gelişmiş larvanın boyu 50 mm veya daha fazla olabilmektedir. Pupa 27-38 mm uzunluğundadır. Erginler mayıs ve ağustos ayları arasında ortalama 1-3 ay yaşarlar. Bu dönem ergin mücadelesi dönemidir.

          Böceğin doğal yolla yayılması genellikle sınırlıdır. Yeterli besin kaynakları bulunduğu sürece fazla hareket etmezler. Bulundukları ağacın civarında 50 m kadar hareket ederler. Dişilerin bıraktığı yumurta sayısı zararlının beslenme ve yaşadığı bölgeye göre 70 ile 194 adet arasında değişebilmektedir. Yılda tek döl verir. Ancak, iklime ve beslenme koşullarına bağlı olarak gelişimini tamamlaması iki yıl sürmektedir. 

          Zararlının varlığının bilinmediği yerlerde sürveyler yılda en az bir kez olmak üzere yılın herhangi bir döneminde yürütülmelidir. Sürveyler sırasında nisan-mayıs aylarında pupa, haziran-temmuz aylarında genç larva ve eylül-ekim aylarında ise olgun larva görülmesi beklenir.

Çapı 1 cm'den daha kalın gövde ve köklerde bulunabilen zararlı için; kabukta renk değişimi ve deformasyonlar olup olmadığı, larvanın neden olduğu galeriler ve ergin çıkış deliği aranmalıdır. 

Anoplophorachinensis yapraklı ağaçları tercih eder. Doğal yayılış alanlarında özellikle Citruscinsine bağlı bitki türlerinde (turunç, limon, mandalina gibi) önemli zararlara sebep olmaktadır. Zarar yaptığı diğer bitki türleri arasında; akçaağaç, at kestanesi, kızılağaç, huş ağacı, kızılcık, fındık, dağ muşmulası, alıç, kayın, Hibiscus spp. Lagerstroemia spp. Mallotus spp elma, dut, çınar, kavak, kiraz, armut, söğüt, gül, karaağaç sayılabilir.

Anoplophorachinensis konukçu olduğu bitki türlerine çok ciddi zararlar vererek ölümüne yol açan bir böcektir.  Dişiler genellikle ağacın gövdesinin topraktan 60 cm yüksekteki yüzeyine ya da dışarıda kalmış kök bölümlerindeki kabuklara ovipozitorü ile T biçiminde yarıklar açarak her birine bir yumurta bırakmaktadır.

Yumurtalardan çıkan larvalar öncelikle kambiyum tabakası ile beslenir zaman içinde ağaçların odun dokusu içine girerek gelişimlerini tamamlarlar. Larvalar ağaçların odun dokusunda beslenerek kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Erginler ince dalları ve kabukları yiyerek zarar verirler. Ergin olduktan sonra ağacın dallarından çıkış yaptığı 1-1,5 cm çapındaki delikler dışarıdan görülür. Kışı larva nadiren de pupa döneminde geçirmektedir. Odun dokusunda larva döneminde beslendiği alanda pupa olmaktadır.

Ergin çıkış delikleri 10-15 mm çapında olabilmektedir. Larvaların sürgünlerde beslenme belirtileri için  talaş artıklarının görülmesi zararlının varlığına işaret olabilmektedir. Şüphe duyulması halinde ağacın toprak üzerindeki yada altındaki bir dalı kesilerek larvanın oluşturduğu galerilere bakılır. Larva mevcut ise örnek alınarak teşhise gönderilir.

Ör; yaprakların dökülmesi, ağacın geriye doğru ölümü ve zayıf düşmesi gibi.

A. chinensis'in aktif olma durumunu işaret eden belirtiler ise, larvanın oluşturduğu galerilerin görülmesi, ortalama 10-15 mm çapındaki ergin çıkış deliklerinin bulunuşu, çıkış deliklerinde böceğin dışkısının bulunması larva aktivitesini göstermektedir. İncelemeler sırasında ağacın gövdesinin yüzeyinde odaklanmalıdır. Zarar görmüş olduğu belirlenen ağaçların gövdesi küçük dilimler halinde kesilerek özellikle gövdenin alt kısımları incelenir ayrıca toprakta kalan gövde kısmı ve kökleri de incelenmelidir. Konu ile ilgili olarak Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Kadir Güven zararlının ;

• Larva dönemindeki asıl zararın ağaç içinde gerçekleşmesi nedeniyle mücadelesinin çok güç olması,
• Tespiti durumunda hem kimyasal mücadele hem de imha işleminin yapılması nedeniyle mücadele maliyeti yüksek olması,
• İsmi Turunçgil uzun Antenli böceği olan zararlı sadece TURUNÇGİLLERDE  ZARAR  yapmamakta ,konukçu sayısının fazla olması,
• Özellikle süs bitkileri ile taşınmasının kolay olması,

Özellikle kış döneminde konukçusu olan fidanların yurt içinde sirkülasyonun fazla olması (taşınması)  ,ilimiz bitki deseni ve üretim potansiyeli dikkate alındığında zararlı ile ilgili dikkatli olunması gerektiğini belirtmişlerdir.